Toen het CBS meldde dat de investeringen in materiële vaste activa in oktober 2025 0,4 procent lager waren dan een jaar eerder, voelde de kop zwaarder aan dan het cijfer rechtvaardigt. Een fractie van een procent klinkt technisch, bijna irrelevant, maar veel kleine ondernemers zullen de stemming erachter herkennen. Dit ging niet om paniek of ineenstorting. Het ging om aarzeling. Om kiezen om te wachten in plaats van te haasten.

Achter het aggregate cijfer schuilt een heel specifiek verhaal. De investeringen daalden voornamelijk in vrachtwagens, bestelwagens en aanhangers. Tegelijkertijd nam de uitgave voor machines, infrastructuur en personenauto's toe. In gewone taal, bedrijven stelden het vervangen of uitbreiden van hun transportvloten uit, terwijl ze bleven investeren in gereedschappen, systemen en activa die verbeteren hoe het werk wordt gedaan. Dat onderscheid is belangrijk, omdat het ons vertelt waar het vertrouwen nog steeds leeft.

Ik zie dit patroon elke week. Een kleine logistieke ondernemer met wie ik onlangs sprak, had gepland om deze herfst twee bestelwagens te vervangen. De cijfers klopten, de bank was klaar, maar hij stelde de beslissing uit. Brandstofregels blijven veranderen, restwaarden voelen onzeker aan, en klanten heronderhandelen vaker contracten. In plaats daarvan investeerde hij in nieuwe magazijnapparatuur en software die de laadtijd en fouten verminderde. Minder zichtbaar, minder glanzend, maar onmiddellijk nuttig. De CBS-cijfers bevestigen simpelweg dat deze logica wijdverspreid is.

Oktober 2025 had hetzelfde aantal werkdagen als oktober 2024, dus dit is geen kalenderillusie. Het is een echte vergelijking, gevormd door echte keuzes. Kijkend naar de langere trend, bewegen investeringen al jaren op en neer, soms scherp. Alleen de afgelopen twaalf maanden tonen sterke herstelbewegingen gevolgd door plotselinge dalingen. Wat we zien is geen rechte lijn, maar een voorzichtig ritme. Bedrijven stappen naar voren wanneer de duidelijkheid verbetert en pauzeren wanneer onzekerheid de horizon vertroebelt.

Daarom verdient de december Investering Radar van CBS aandacht, ook al haalt het geen krantenkoppen. De investeringsvoorwaarden worden als minder ongunstig beschreven dan in oktober. De export groeit weer in vergelijking met vorig jaar, en de aandelenprijzen zijn verbeterd. Dit betekent niet dat de investeringen volgende maand plotseling zullen stijgen. CBS is daar voorzichtig mee, en terecht. Maar het geeft wel aan dat de omgeving niet langer verslechtert. Voor een micro-ondernemer is dat vaak genoeg om te beginnen met voorbereiden, ook al is er nog geen verplichting.

De praktische les hier is niet om optimisme na te jagen, noch om te bevriezen in voorzichtigheid. Het is om te onderscheiden tussen investeringen die je in onzekerheid vergrendelen en diegene die je positie stilletjes versterken. Veel kleine bedrijven zijn nog steeds bereid om te investeren, maar ze doen dit selectief. Ze kiezen activa die de efficiëntie, flexibiliteit of controle verhogen, in plaats van diegene die sterk afhankelijk zijn van regelgevende stabiliteit of langetermijnvoorspellingen.

Dit is een verstandige reactie op de tijden waarin we ons bevinden. Niet defensief, niet roekeloos, maar attent. De gegevens vertellen je niet wat je moet kopen. Ze vertellen je hoe anderen denken. En op dit moment kiezen velen ervoor om hun motoren te verbeteren voordat ze de weg uitbreiden.

Een daling van 0,4 procent is geen oordeel over de economie. Het is een momentopname van collectieve terughoudendheid. Voor degenen die kleine bedrijven runnen, kan die terughoudendheid een kracht zijn, zolang het bewust blijft en niet uit angst. Kalm voorbereiden is vaak belangrijker dan gedurfde uitbreiding. En wanneer de omstandigheden stilletjes verbeteren, zijn degenen die zich hebben voorbereid meestal de eersten die met vertrouwen in actie komen.